Blessures


Als wedstrijdjudoka heb je veel te maken met blessures. Hieronder zijn enkele blessures die vaak voorkomen met judo.


Bloemkooloor

Het bloemkooloor (cauliflower ear) is een misvorming van de oorschelp die ontstaat door geen of onvoldoende behandeling van een bloeduitstorting in de oorschelp.
Deze blessure komt regelmatig voor bij het judo maar treedt ook op bij andere contactsporten zoals worstelen, karate, boksen en rugby. Ook niet-sporters kunnen een bloeduitstorting in de oorschelp oplopen, bijv. mensen die vaker vallen (spieraandoeningen of alcoholmisbruik) of mensen die afwijkingen hebben aan de vaatwanden.

Vallen op het schoudertopje

Vele judoka's overkomt het wel: verkeerd terechtkomen op de schouder door een slechte techniek van je tegenstander of door een slechte techniek van het valbreken. Meestal loopt het toch nog goed af maar soms ook niet. Dan kun je letsel oplopen aan de schouder. Bij judo is 20% van alle letsels gelokaliseerd aan de schouder.
Het meeste voorkomende letsel aan de schouder bij judo is letsel van het acromioclaviculaire gewricht (het AC-gewricht). Dit is het gewricht tussen het uiteinde van het sleutelbeen en de schoudertop.
Dit is een serieuze en vervelende blessure die je meestal zeker enige weken tot maanden aan de kant kan houden.
Er bestaat een indeling in ernst van het letsel. De lichtste vorm is een verrekking van de gewrichtsbandjes (ook wel graad 1 genoemd). Een ernstigere vorm bestaat uit verscheuring van de gewrichtsbandjes en hoogstand van het sleutelbeen (ook wel het pianotoetsfenomeen genoemd, graad 3). Echter, deze gradering komt niet altijd overeen met de duur van het herstel en de mate van pijn.
Hoe merk je of je letsel van het schoudertopje hebt?
Nadat je verkeerd op je schouder bent terechtgekomen, heb je direct veel pijn ter hoogte van de schoudertop. Meestal kun je de betrokken arm niet meer heffen en doen alle bewegingen van de schouder pijn. Vaak heb je een lam gevoel in de gehele arm. Soms is er een zwelling ter hoogte van de schoudertop of er is een veranderde vorm van je schoudertop.
Wat moet je doen als je denkt dat je dit letsel hebt opgelopen?
In eerste instantie kun je het beste koelen om de pijn te dempen. Na ongeveer 10 minuten kun je opnieuw bekijken hoe het staat met je schouder. Als je veel last houdt, kun je de schouder laten onderzoeken door een (sport)arts. De (sport)arts kan een (voorlopige) diagnose stellen, adviezen geven en je eventueel verwijzen voor verder onderzoek naar een ziekenhuis of naar een fysiotherapeut. Indien blijkt dat je inderdaad een schoudertopblessure hebt, is hiervoor normaliter geen operatie nodig. Deze blessure kan "vanzelf" genezen. Wel kan het lang duren voordat je klachtenvrij bent, soms duurt dit maanden. Meestal krijg je de eerste week een draagverband voorgeschreven, waarin de arm kan rusten. Na een week kun je beginnen met oefenen binnen de pijngrens. Je kunt zelf ook actief werken aan je herstel, evt. met behulp van fysiotherapie. In de eerste fase van deze revalidatie moet het accent liggen op mobiliserende oefeningen op geleide van de pijn, waardoor de bewegingsuitslagen van de schouder en nek weer (bijna) normaal worden.
In de tweede fase ligt het accent op het herstel van de spierkracht. In de derde fase ga je weer opbouwend starten met het judo: eerst uchi-komi, dan ne-waza en uiteindelijk randori. Ondanks het feit dat je deze revalidatie goed doorloopt, kan het zijn dat je nog restklachten houdt in de vorm van instabiliteit van het AC-gewricht, lichte beperking van de schouderfunctie (de bewegingsuitslagen zijn wat minder dan aan de gezonde schouder), pijn bij belasten en krachtsverlies ondanks adequate krachttraining. Hier kun je in de meeste gevallen niets meer aan doen, maar soms kan een operatie wel zinvol zijn.

Letsel aan de knie

De knie is een zeer blessuregevoelig gewricht, vooral door een verdraaiing of abnormale zijdelingse beweging.
Hoe weet je dat je letsel hebt aan je knie?
Een beschadiging aan een knieband of meniscus veroorzaakt vaak een bloeding of vochtvorming in de knie. De sporter ervaart dit als een dikke, warme knie, die pijn doet en niet meer goed beweegt. Bij een verdraaiing van de knie, worden meestal eerst het kapsel en de kniebanden beschadigd en/of één van beide menisci. Tevens kan de voorste kruisband kapot gaan.
Wat moet je doen als je denkt dat je dit letsel hebt opgelopen?
Allereerst is het belangrijk dat er een goede diagnose wordt gesteld. Het is aan te raden om wanneer je twijfelt over wat er aan de hand is altijd een (sport)arts te raadplegen.
Wanneer de knie verdraaid is, is het goed om de ICE-regel toe te passen.
ICE = koel met water, ijs of cold-pack gedurende 15 tot 20 minuten (leg altijd een doek tussen huid en ijs of cold-pack).
I = Immobiliseren; zorg dat het lichaamsdeel niet beweegt of gebruikt wordt om op te steunen.
C = Compressie; laat een drukverband aanleggen.
E = Elevatie; houd het lichaamsdeel boven harthoogte.
Herhaal het koelen de eerste 48 uur enkele malen per dag. Raadpleeg een arts bij aanhoudende pijn, (twijfel over) een botbreuk en/of ernstig bandletsel.
Revalidatie
Een sporter met een nog niet geheel genezen sportblessure heeft een groter risico op het oplopen van een nieuwe blessure. Het grootste gevaar bij een blessure aan gewrichtsbanden of -kapsel is het ontstaan van een instabiel gewricht. Door een knieblessure niet volledig te laten genezen kan instabiliteit van het kniegewricht ontstaan. Met instabiliteit wordt meer dan normale beweeglijkheid van het kniegewricht bedoeld. Door die instabiliteit loopt de sporter daarna een verhoogd risico op het oplopen van een ernstige knieblessure.
De revalidatie kan het beste plaatsvinden onder deskundige leiding, van bijvoorbeeld een (sport)arts of een (sport)fysiotherapeut. Door oefeningen te doen kan je de spierkracht van de bovenbeenspieren verbeteren, waarmee het herstel van de blessure wordt bespoedigd.

De gekneusde rib

Pijn aan de rib wordt meestal veroorzaakt door een kneuzing of een breuk. Je hebt er vaak veel last van. Tijdens het judoën kunnen één of meer ribben licht of ernstig beschadigen. Een kneuzing is meestal één of enkele dagen pijnlijk. De pijn is vaak gekoppeld aan de ademhaling. Bij een breuk kunnen scherpe botstukken schade geven aan de onderliggende longen.
Wanneer ribpijn zonder kneuzing lange tijd aanwezig blijft of in ernst toeneemt, is het verstandig een arts te raadplegen.

Kneuzingen

Als wedstrijdjudoka heb je eigenlijk altijd wel iets gekneusd. De ene keer ernstiger dan de andere, maar wat is nou precies een kneuzing?

Wanneer je ergens tegenaan valt, een stoot of harde dreun krijgt, kun je je flink bezeren en een blauwe plek krijgen of een zwelling van het onderhuidse weefsel of spieren. Dit wordt ook wel een kneuzing genoemd. Door de klap (op de huid) raken de kleine bloedvaatjes in de huid beschadigd. Hierdoor kan bloed uit de bloedbaan stromen en zich verspreiden in het weefsel van de huid. Meestal hoopt het bloed zich op in een klein gebied rond het defect. Dit geeft het typische beeld van de blauwe plek. Wanneer je op de getroffen plaats drukt doet het pijn en meestal is er ook sprake van zwelling. Vaak kun je het getroffen lichaamdeel tijdelijk niet belasten of gebruiken.

Bij een zeer zware kneuzing komt zoveel bloed vrij dat de huid zwart wordt. Dit is wel erg zeldzaam. Meestal wordt het blauw. Het bloed wordt door het omringende weefsel opgenomen en afgevoerd. Meestal zakt de blauwe plek (het bloed) weg naar een lager of dieper gelegen gebied. Je ziet de kleur lichter worden en veranderen van blauw in geel en groen. Binnen een paar dagen is de plek meestal verdwenen en is ook de pijn weg.

Kneuzingen ontstaan meestal door een verwonding. Heel zeldzaam is het wanneer een blauwe plek spontaan ontstaat. Dit komt soms door een allergische reactie. Ernstiger gevallen zijn leukemie (een vorm van bloedkanker) of hemofilie (een bepaalde bloedziekte). Spontane blauwe plekken moeten daarom door een arts onderzocht worden.